David Zabala lekeitiarrak zuzendutako “Ohe azpiko zera” eta Joseba Uberuaga gernikarraren “Izena duena” laburrak datorren abenduaren 3an estreinatuko dira Lekeition, Zine Bileraren programazioaren barruan.

Bi lanok Benito Ansola Beken lehen edizioa irabazi eta launa mila euroko laguntza jaso dute garatu ahal izateko. Beka horiek Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak sortu ditu, Lekeitioko Udalarekin eta Euskal Zine Bilerarekin lankidetzan eta Eusko Jaurlaritzaren zein Bizkaiko Foru Aldundiaren Gazteria Zuzendaritzen babesarekin.

Sortzaile euskaldunei lanak sortu eta zabaltzeko aukera emateko asmotan, Topaguneak hainbat egitasmo sortu ditu azken urteotan: Laburbira film labur zirkuitua, Kameratoia ikus-entzunezko rallya, aurtengo Durangoko Azokan estreinatuko den Irudienea egitasmoa eta iaz abiatu zen Benito Ansola beka. Horiekin guztiekin, euskarazko ikus-entzunezkoen sormenari lagundu nahi dio Topaguneak, beti ere euskara elkarteen mugimenduaren ikuspegitik, hots: sormen hori euskararen normalizazioan eragiteko tresna gisa ulertuta. Ekimen horien bidez, ikus-entzunezko lanak euskaraz sortzea eta lan horiek zabaltzea bultzatu nahi du Federazioak, baita esparru horretan diharduten lagunen arteko harreman sareak euskaraz ehuntzea.

Ingurumari horretan, Euskara Elkarteen Federazioak Benito Ansola Bekak sortu zituen 2010ean. Euskal Herriko 18-36 urte bitarteko gazteei zuzenduta daude, eta ikus-entzunezko lanak sortzen laguntzea dute helburu. Lehen edizioan 17 proiektu jaso genituen, batez ere Bizkaia eta Gipuzkoatik, genero guztietakoak: animazioa, drama, tragikomedia, fikzioa eta, batez ere, dokumentalak.

Gauzak horrela, epaimahaiak ez zuen erraza izan horien artean bi lan aukeratzea. Epaimahai hori hiru lagunek osatu zuten:

• Koldo Almandoz zuzendari eta errealizadore donostiarrak
• Vanesa Fernandez, EHUko Ikus-entzunezko Komunikazio eta Publizitate Saileko irakasleak
• Joseba Zuberogoitia, Lekeitioko Euskal Zine Bilerako antolatzaileak

Esan bezala, epaimahaiak aukeratutako bi lanek launa mila euroko laguntza jaso dute egitasmoa gauzatu ahal izateko, eta emaitzak, egia esan, ederrak izan dira. Ekoitzitako bi lanak abenduaren 3an estreinatuko dira, Lekeitioko Euskal Zine Bileraren itxiera galan. “Ohe azpiko zera” eta “Izena duena” dira haien izenburuak, eta jarraian duzue bakoitzaren inguruko fitxa labur bat.

OHE AZPIKO ZERA.

Egileak:
David Zabala eta Paul Urkijo.

Ezaugarriak:
Argumentuzko fikzioa, 13’.

Sinopsia:
Mattini galtzerdiak desagertu egiten zaizkio egun batetik bestera. Bere klasekideak barre egiten diote galtzerdirik ez duelako eta etxean errieta egiten diote galtzerdiak galtzeagatik. Egoera hau nork edo zerk eragiten duen argitu nahian Mattin bere beldurren aurka arituko da.

Trailerra:

ohe azpiko zera (teaser) from paneo360 on Vimeo.

IZENA DUENA.

Egilea: Joseba Uberuaga Natxiondo.

Ezaugarriak: Argumentuzko animazioa, 9’.

Sinopsia: Basajaunek gau osoa eman du ardiak zaintzen. Goizaldean, abiatzeko orduan, otsoak agertu dira!. Txistua jo du bordako artzainak ohartarazteko, baina ez dirudi konturatu direnik.

Trailerra:

Izena Duena aurrerapena from Joseba Uberuaga on Vimeo.

Azken urteotako joeraren azken urratsa eman nahi du Nafarroako Gobernuak datorren urtean. Euskarazko hedabideentzako zituen diru-laguntza gero eta urriagoak ezerezean geratuko dira datorren urtean, baldin eta 2012rako aurrekontu proposamenean jasota daudenak betetzen badira.

Diru-laguntza horiek beti egon dira gutxieneko mailatik oso behera, baina urteroko murrizketen azken kapitulua egin nahi dute Gobernuko arduradunek euskarazko hedabideek zuten babes urriegia guztiz desagertaraziz. Babes ekonomikorik ezari, gainera, errekonozimendu eza gehitu behar zaio: Nafarroako Gobernuak euskarazko hedabideak ikusezin bihurtzen ditu, ez ditu berdintasunean tratatzen ez informazioari dagokionean eta ezta publizitate euskarri moduan ere.

Bitartean, gaztelera eta gaztelerazko hedabideak babesteko neurriek bere horretan jarraitzen dute Nafarroako gobernuan. Iritzi interesatuak jasotzera ohituak gaituzte, euskara eta euskarazko hedabideak omen dira babesa jasotzen duten bakarrak, baina irakurketa errealak egiten hasteko garaia da:

• Nafarroan emititzen duten hiru telebista pribatuen artean 3.000.000 euro banatu izan ditu urtero-urtero azken urteetan: Canal 4, Canal 6 eta Popular televisión dira hiru telebista horiek. 2012 urteko aurrekontu proposamenean 2.450.000 euro aurreikusita daude aipatu hiru telebisten artean banatzeko. Bitartean, euskarazko hedabide guztien artean, urterik onenean 300.000 euro banatu izan dira eta 2012rako 0 euro banatzea aurreikusten da.
• Nafarroako Gobernuak (zuzenean edo bere entitate babestuen bidez) Nafarroan publizitate instituzionalean gastatzen duen publizitatearen %99 baino gehiago gaztelerazko medioetan gastatzen du. Euskarazko hedabideek ez dute publizitate euskarri moduan inolako aitorpenik, Nafarroako gizartearen zati handi batek ez du bere gobernuaren aitorpenik.
• Hedabideen aferaz haratago, Nafarroako Gobernuak hezkuntzan gaztelera zaintzeko saila sortzea ere esanguratsua da gobernu honek bere kudeaketa eremuan dituen bi hizkuntza ofizialen aurrean duen ikuspegia eta jarrera ulertzeko. Gaztelera babesteko neurriak euskara eta Nafarroako hiztun euskaldunok babesteko neurrien gainetik jartzen dira, batzuk desagertarazten diren artean besteak indartzen baitira.
• Nafarroako Gobernuak 1986. urtean onartu zuen Euskararen Legean Gobernuaren betebeharrak zehazten dira. Horrela dio legeak bere III. tituluan ( Komunikabide Sozialak):

1.  
   • 27. artikulua. 1. Administrazio Publikoek sustatuko dute euskararen mailaz mailako presentzia komunikabide sozial publiko eta pribatuetan. Horretarako eta komunikabideek euskara gero eta gehiago eta ohiko moduan erabil dezaten, Nafarroako Gobernuak diruz eta materialez laguntzeko planak gauzatuko ditu.

• Diru-laguntzen partida aurrekontutik desagertaraziz nola beteko du Gobernuak legeak esaten duena? Udalen eta herritarren bizkarretan hedabideak sustatzeko erantzukizun osoa utzita?

Nafarroako Gobernua politika egiteko dago, eta beraz hartzen dituen erabakiak politikoak dira. Baita euskarazko hedabideen diru laguntzen banaketa erabakitzen duenean, dudarik gabe. Kasu honetan, eta erabaki horien ondorioz, hedabideak ekonomikoki itolarrian utzi ditu. Kaltetuak, gurekin batera , Nafar herritarrok gara. Informazioa aukeratzen dugun hizkuntzan jasotzeko eskubidea eta aukera gero eta murritzagoa delako, euskaraz bizitzeko aukerak urritzen zaizkigulakoz hedabideok itoaraziz, eta azken batean euskaldunok gure lurraldean bigarren mailako herritarrak bilakatzen gaituelakoz. Ez ordea zergak pagatzerakoan. Hori guztia, gainera, euskara ofiziala den lurraldean.

Dudarik ez, Nafarroako aniztasuna eta pluraltasunaren kontrako norabidean dabil Gobernua, eta horrenbestez Nafarroa pobretzen du kulturalki.

Oraindik presente dugu 2008. urtean Parlamentuan onartu zen ebazpena, baita ere PSNren botoekin, non Nafarroako Gobernuari Parlamentuak gehiengoz exigitzen zion euskarazko hedabideen egoera egonkortzeko hitzarmen bat sina zezan. Jakina Gobernuak entzungor egin zion eskaerari, hori beharrean urtez urte diru partidak murriztu ditu. Orain Gobernuan UPN eta PSN daude, non geratu da PSNrentzako eskaera horiek?

Euskarabideari dagokionez, datorren urteko aurrekontu proposamena ikusita, edukiz guztiz hustuta dagoen erakundea dela ikusten dugu. Sortu zenetik aurrera, krisialdi ekonomikoaren kontestuan, urteroko joera izan da Euskarabidearen aurrekontuan presentzia zuten diru-laguntzen partidak murrizten joatea, batzuk guztiz desagertarazi arte. Edukiz hustuta dauden erakundeak zertarako behar ditugun galdetzen diogu gure buruari.

Bukatzeko, zenbait eskari luzatu nahi genizkieke nafar gizarteari eta nafarrok ordezkatzen gaituzten alderdi politikoei:

• Nafar gizarteari egoeraren larriaren kontzientzia hartzeko, erantzukizunez jokatzeko eta euskarazko hedabideak babesteko eskatzen diogu
• Nafarroako Gobernuan eta Parlamentuan dauden alderdiei eskatzen diegu 2012ko aurrekontuetan berrezarri dezatela hedabideetan euskara sustatzeko diru laguntza deialdia, eta ekonomikoki duina izan dadila, edo aurreko urteen parekoa gutxienez. Eta hori izan dadila lehendabiziko urratsa behar dugun hitzarmena sinatzeko.

Bestela, 2012ko aurrekontuak babesten duten alderdiek euskarazko hedabideen heriotza- zigorra sinatuko dute

Nafarroako Topaguneak prentsan aurkeztutako idatzi osoa, ondoko loturan aurkituko duzue.

Hauexek dira Udagoieneko Ostera 2011ko hiru ikuskizun dohainik ikusteko bina lagunentzako txartelak irabazi dituzten lagunak:

• Ane Albizu Landa
• Ostaiska Gabiria Ellakuria
• Itxaso Antuñano Zeanuri
• Miren Bilbao Sarria
• Maider Uribe

Zorionak guztioi! Jarraian jarriko gara zuekin kontaktuan ikuskizunak aukera ditzazuen! ;)

Zorterik izan ez duzuenok, gogoratu oraindik aukera bat izan zenezaketela gure Twitter kontuaren bidez! Hona zer egin behar duzuen:

• Egin topagunearen jarraitzaile Twitterren
• Idatzi tuit bat #osterakerobia etiketa eta http://bit.ly/sfcIUM lotura sartuz
• Listo! Azaroaren 11an 11etan zozketatuko ditugu Kerobiaren akustikoa ikusteko bi lagunentzako bina sarrera!

Zorte on!

Nafarroako euskarazko hedabideek eta Topaguneak, Euskara Elkarteen Federazioak, salatu nahi dugu beste behin ere Euskarabideak murrizketak ezarri dizkigula. Irailaren 7an Nafarroako Gobernuak jakinarazi zuen aurtengo aurrekontuetan 327,25 milioi euroko gastu murrizketa eginen zuela. “doikuntza” horien helburua aurrekontuaren egonkortasuna bermatzea dela azaldu zuten. Iragarpen horrek gizarteko arlo asko ukitu ditu hezkuntza, osasuna eta beste.

Eskarmentuak erakutsi digu halakoetan euskarari zuzendutako diru-sailak ez direla onik ateratzen. Iragarpena jakinarazi zenetik zenbaitetan Euskarabideara informazio eske jo genuen. Ez ziguten ezer erantzun. Edo bai, esleitutako diru-laguntza kobratzeko dokumentazioa aurkezteko epea aurreratu zutela.

Aste honetan iritsi da murrizketaren jakinarazpena. Maximino Gomez Serrano Euskarabideako zuzendari kudeatzaileak azaldu digunez, Nafarroako Gobernuak aurrekontuak “doitzeko” hartutako erabakiak “Euskararen gaineko programak komunikabideetan” kontu-sailari ere eragin dio. Euskarabideak jakinarazi duenez urriaren 31ra arte justifikatutako gastuak ordaintzeko adina diru badu, baina urteko azken bi hilabeteetarako aurreikusia zuen dirurik ez dago.

Euskarabideak esleitutako diru-laguntzak bi epetan ordaintzen ditu. Diru-laguntzaren erdia jakinarazpenarekin batera ematen du, eta beste erdia gastuak justifikatu ondoren. Bigarren ordainketa horretan eginen du murrizketa Euskarabideak. Honela:

• Beleixe irratia: %34ko murrizketa.
• Esan-Erran irratia: %37ko murrizketa.
• Guaixe aldizkaria: %20ko murrizketa.
• Mailope aldizkaria: %34ko murrizketa.
• Pulunpe aldizkaria: %37ko murrizketa.
• Ttipi-ttapa aldizkaria: %34ko murrizketa.
• Xorroxin irratia: %33ko murrizketa.

Murrizketa horiek guztiek, euskarazko hedabideok aurretik jasaten ari garen egoera ekonomiko larria areagotzen du. Hedabideok esleitutako diru kopuruak kontuan izanik egin ditugu urte guztiko aurreikuspenak. Orain, bat-batean, zati bat kentzea lehendik ahula den gure ekonomia-osasuna kolokan uzten du.

Gauza aski jakina da hedabideok ezinbesteko elementu bat garela euskararen ekosistema mantentzeko, indartzeko eta biziberritzeko. Euskarabideari eta haren arduradun politikoei hori ahalbideratzeko, babesteko lan egitea exijitzen diegu. Horregatik, esleitutako diru-laguntza bere osotasunean ematea exijitzen dugu. Aldi berean, sektoreko aktoreekin bildu, egoera aztertu eta etorkizunerako hitzarmen bat lantzea eskatzen dugu, Nafarroako Parlamentuak 2009an eskatu zuen moduan.

Nafarroako euskarazko hedabideak eta Topagunea