Nafarroako euskarazko hedabideek eta Topaguneak, Euskara Elkarteen Federazioak, salatu nahi dugu beste behin ere Euskarabideak murrizketak ezarri dizkigula. Irailaren 7an Nafarroako Gobernuak jakinarazi zuen aurtengo aurrekontuetan 327,25 milioi euroko gastu murrizketa eginen zuela. “doikuntza” horien helburua aurrekontuaren egonkortasuna bermatzea dela azaldu zuten. Iragarpen horrek gizarteko arlo asko ukitu ditu hezkuntza, osasuna eta beste.

Eskarmentuak erakutsi digu halakoetan euskarari zuzendutako diru-sailak ez direla onik ateratzen. Iragarpena jakinarazi zenetik zenbaitetan Euskarabideara informazio eske jo genuen. Ez ziguten ezer erantzun. Edo bai, esleitutako diru-laguntza kobratzeko dokumentazioa aurkezteko epea aurreratu zutela.

Aste honetan iritsi da murrizketaren jakinarazpena. Maximino Gomez Serrano Euskarabideako zuzendari kudeatzaileak azaldu digunez, Nafarroako Gobernuak aurrekontuak “doitzeko” hartutako erabakiak “Euskararen gaineko programak komunikabideetan” kontu-sailari ere eragin dio. Euskarabideak jakinarazi duenez urriaren 31ra arte justifikatutako gastuak ordaintzeko adina diru badu, baina urteko azken bi hilabeteetarako aurreikusia zuen dirurik ez dago.

Euskarabideak esleitutako diru-laguntzak bi epetan ordaintzen ditu. Diru-laguntzaren erdia jakinarazpenarekin batera ematen du, eta beste erdia gastuak justifikatu ondoren. Bigarren ordainketa horretan eginen du murrizketa Euskarabideak. Honela:

• Beleixe irratia: %34ko murrizketa.
• Esan-Erran irratia: %37ko murrizketa.
• Guaixe aldizkaria: %20ko murrizketa.
• Mailope aldizkaria: %34ko murrizketa.
• Pulunpe aldizkaria: %37ko murrizketa.
• Ttipi-ttapa aldizkaria: %34ko murrizketa.
• Xorroxin irratia: %33ko murrizketa.

Murrizketa horiek guztiek, euskarazko hedabideok aurretik jasaten ari garen egoera ekonomiko larria areagotzen du. Hedabideok esleitutako diru kopuruak kontuan izanik egin ditugu urte guztiko aurreikuspenak. Orain, bat-batean, zati bat kentzea lehendik ahula den gure ekonomia-osasuna kolokan uzten du.

Gauza aski jakina da hedabideok ezinbesteko elementu bat garela euskararen ekosistema mantentzeko, indartzeko eta biziberritzeko. Euskarabideari eta haren arduradun politikoei hori ahalbideratzeko, babesteko lan egitea exijitzen diegu. Horregatik, esleitutako diru-laguntza bere osotasunean ematea exijitzen dugu. Aldi berean, sektoreko aktoreekin bildu, egoera aztertu eta etorkizunerako hitzarmen bat lantzea eskatzen dugu, Nafarroako Parlamentuak 2009an eskatu zuen moduan.

Nafarroako euskarazko hedabideak eta Topagunea

Urtero bezala, Eusko Jaurlaritzak HEHOBA diru-laguntza deialdia argitaratu du, euskarazko hedabideetan hobekuntza-azterketak egiten laguntzeko. Jarraian laburtu dizkizuet deialdiaren ezaugarri nagusiak, interesgarriak izan daitezkeelakoan.

• Gehienez ere SEI egitasmo lagunduko ditu Jaurlaritzak, tokiko hedabideen inguruko lau eta bestelakoen inguruko bi.

• Hobekuntza-azterketa horiek, gutxienez, honako alderdi hauetakoren bat izan behar dute aztergai:
  a) Hedabidearen planteamendua digitalizazioaren inguruan.
  b) Hedabideari zuzenduriko hobekuntza-proposamenak identifikatzea.
  c) Hedabideari buruzko hausnarketa estrategikoa.
  d) Hedabideari buruzko lan-ildo berrien potentzialitatea eta egingarritasuna lantzea.
  e) Hedabidearen posizionamenduaren eta hartzaile potentzialarekiko harremanaren diagnosia egitea.
  f) Hedabidearen merkatuari dagokion azterketa.
  g) Hedabidearen finantzaketa propioa hazteko proposamena lantzea.

• Egitasmo bakoitzeko gehienezko laguntza 15.000 eurokoa izango da.

• Laguntza jaso ahal izateko, egitasmoek %20ko autofinantzazioa izan behar dute.

• Aurreko deialdian lagundutako egitasmoak ezin dira berriz ere aurkeztu.

• Lagunduko diren gastuak bi izango dira soilik:

  • Azterketa egin behar duen kanpoko enpresa edo erakundearen faktura (azterketa norberak egitea ez du balio beraz)

  • Erakunde horrekiko koordinazio lanetan jartzen den lagunaren soldataren %10

• Eskabideak aurkezteko epea IRAILAREN 29an amaituko da.
  

Dakizuenez, aurreko urteotan deialdi hau aprobetxatu dugu hainbat hedabide bazkideren audientzia ikerketak egiteko, oso emaitza positiboekin, eta honezkero badugu horrelakoak egiteko dinamika nahiko zehaztuta. Ez da aukera bakarra, noski; bideragarritasun planak eta horrelakoak ere egin izan ditugu horren baitan. Buruan baduzue horrelako zerbait egitea, edo interesgarria izan litekeela iruditzen bazaizue, lehenbailehen jakinarazi, mesedez.

Otsailean abiatu zuten kanpainari segida emanez, euskarazko hedabide ez publikoen ordezkariek agerraldia egin dute gaur Donostian, otsailaren 15ean abiatu zuten alderdi eta instituzioekiko bilera errondaren balorazioa egin eta aurrera begirako pausuen berri emateko.

Inazio Arregi (GOIENA), Jasone Mendizabal (TOPAGUNEA), Joanmari Larrarte (BERRIA) eta Xabier Letona (ARGIA) DOnostiako Koldo Mitxelena Kulturunean

Inazio Arregi (GOIENA), Jasone Mendizabal (TOPAGUNEA), Joanmari Larrarte (BERRIA) eta Xabier Letona (ARGIA) azaldu dira gaur hedabideen aurrera. Otsailaren 15etik hona alderdi politikoekin, Eusko Jaurlaritzarekin, Nafarroako Gobernuarekin eta EAEko hiru Foru Aldundiekin. Iparraldeko erakundeekin ere badira harremanak, baina horiek une hauetan garatzen ari dira. Hedabideen ordezkariek azaldu dutenez, harrera ona izan dute joan diren guztietan, eta hiru gai mahaigaineratu dituzte: sektorearen egoera erakunde publikoekin elkarlanean aztertzeko beharra, diru-laguntzak %25 handitzeko eskaria eta publizitate instituzionalaren %25 ere euskarazko hedabide ez publikoetara bideratzeko beharra.

Lehen puntuari dagokionez, EAEko erakunde publikoak behintzat prest azaldu dira sekotrearekin batera bildu eta egoera aztertzeko, eta Jaurlaritzak HAKOBA koordinazio batzordearen saio monografikoa irailean deitzeko konpromisoa hartu duela esan dute hedabideen ordezkariek. Diru-laguntzak handitzearen inguruan, berriz, "kezka" adierazi dute, erakunde guztietan horretarako zailtasunak iragarri baitituzte.

Publizitateari dagokionez, hedabideek galdera parlamentarioak egiteko eskatu diete alderdiei, eta halaxe egin dute Eusko Legebiltzarrean, Nafarroako Parlamentuan eta hiru aldundietako Batzar Nagusietan. Erantzunak Eusko Legebiltzarrak eta Nafarroako Parlamentuak soilik eman dute momentuz. Nafarroako datuetan argi geratzen da euskarazko hedabideetara bideratzen den publizitate instituzionala hutsaren hurrengoa dela, eta Eusko Legebiltzarrari dagokionez, berriz, datuak eman diren moduagatik "ez dago jakiterik zenbat bideratu den erdarazkoetara eta zenbat euskarazkoetara"

Sektorearen egoerarekiko kezka zabaltzeko asmoz, euskarazko hedabide ez publikoek komunikazio kanpaina ere aurkeztu dute gaurkoan. Kanpainaren barruan, formatu ezberdineko iragarkiak sortu dituzte irrati, telebista, paper zein internet bidezko hedabideetarako.

Adierazpen osoa: Euskarazko Hedabideak, denon beharra (55.83 kB)

Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak eta Berria Taldeak elkarlan hitzarmena sinatu dute eta, horrenbestez, aurrerantzean sareko edukiak elkarbanatu egingo dituzte. Hala, batetik Topaguneko bazkide diren tokiko hedabideen webguneetako albisteen jarioa automatikoki Berriako webgunean txertatuko da; gainera, erabiltzaileak tokiko informazioa pertsonalizatzeko aukera izango du berria.info-n (alegia, informazio nazionalaz gain zein herri zehatzetako informazioa jaso nahi duen aukeratu ahal izango du). Bestetik, herri informazioa jorratzen duten atariek ere aukera izango dute berria.info-k lantzen duen informazioaren jarioa euren webguneetan txertatzeko.

Euskarazko komunikazio proiektuek bizi duten egoera ez da batere samurra, finantza krisiak eta prentsaren eredu krisiak bat egin dutelako. Hori horrela izanik, Topaguneak eta Berria Taldeak inoiz baino beharrezkoago ikusten dute elkarlana eta elkarrekintza. Bi komunikazio taldeen aldetik sortzen den informazioa irakurleei modu eraginkorragoan eskaintzeko bidea ikusi da ekimen honen bidez, eta lankidetzarako aukera aprobetxatu da. Tokiko informazioa lehen ere tokikom.com helbidean bateratzen du Topaguneak, eta honoko pauso honekin zabalkunde handiagoa eman nahi zaio herrietako informazio horri. Hala, elkarren informazio eskaintza osatuz, Berria.infok Topaguneko bazkide diren tokiko hedabideen zein herrikako Hitza.info-en jarioa jasoko du bere azalean, eta tokikom.com-ek Berriaren titular nagusiak eskainiko ditu tokiko informazioarekin batera.

Sinatutako hitzarmenaren bidez, jarioan jasotako edukia euren papereko argitalpenetan argitaratzeko eskubidea ere aitortzen diote elkarri sinatzaileek, betiere iturria ondo azpimarratuta.