Herri Ekimeneko Euskal Hedabideetako eta Gipuzkoako Foru Aldundiko ordezkariek gaur goizean eratu dute euskal hedabideen azterketaz arduratuko den mahaia. Hedabideek maiatzean aurkeztu zien sektoreak bere esparruaz egindako diagnostikoa eta orain bien arteko azterketa lanari ekin zaio. Hedabideen aldetik, Iban Arregi (Berria Taldea), Inazio Arregi (Tokikom), Maria Gil (Elhuyar) eta Xabier Letona (Argia) izan dira; Diputazioaren aldetik, Zigor Etxeburua euskara zuzendaria eta Haritz Salaberria diputatu nagusiaren kabinetekoa.

Diru-laguntzak eta hitzarmen politikak, euskarazko hedabideetara bideratutako publizitatea, euskal hedabideen elkartea eta hedabideen behatokia izan dira mintzagai nagusiak. Hedabideetako ordezkariek adierazi dute, beren lana eta proiektuak aurrera ateratzeko baliabide gehiago behar dituztela, eta nahiko luketela Diputazioaren aldetik diru-laguntza politiketatik hitzarmen politiketara iragateko egon daitezkeen aukerak aztertzea. Agintarien esanetan, Diputazioak badu sostengu ekonomikoa handitzeko borondatea, baina aitortzen dute aurrekontuaren aurreikuspenak estuak direla eta borondate hori gauza litekeen aurrerago ikusi behar dela.

Aurrera begira, udazken hasieran berriz biltzekotan geratu dira, gaur mahaian hitz egindakoen jarraipena egiteko. Ordurako, gainera, herri ekimeneko euskal hedabideen elkartea osatuta egongo dela adierazi dute hedabideetako ordezkariek eta horrek mintzakide lanak erraztuko dituela azpimarratu dute. Alde biek nabarmendu dute bilera honen garrantzia, argi adieraziz hau epe luzera egin beharreko elkarlanaren hasiera dela. 

Euskal hedabideen zein soziolinguistika, unibertsitatea eta politikaren munduko 100 bat lagun elkartuko dira ostiralean Arrasaten, TOPAGUNEAk eta TOKIKOMek antolatutako jardunaldian. Zer esparru komunikatibo behar du XXI. mendeko euskal hiztun komunitateak? Galdera horri erantzuteko oinarrizko gakoak aurkitzen saiatuko dira bertan.

Hedabideen mundua erabateko iraultzan sartuta dagoen honetan, euskarazko medioen jarduna aurrera begira egokitzen hasteko ‘ezinbesteko hitzordua’ dela azpimarratu dute antolatzaileek. Eusko Jaurlaritzaren, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Mondragon Unibertsitatearen laguntzaz, egitarau ezin beteagoa izango du topaketak, alderdi teorikoa eta praktikoa uztartuz.

Goizeko zatia teorian zentratuko da batik bat: hasteko eta behin, HUHEZIko SORGUNEAK ikertegiko Nekane Goikoetxeak hedabideen funtzio soziolinguistikoen inguruan jardungo du: jakina da hedabideek zeregin garrantzitsua dutela hizkuntzaren normalizazioan baina... zer esan nahi du horrek zehazki?

Hizkuntzaren plano orokorretik, hedabideen mundura hurbilduko gara jarraian, HUHEZIko Aitor Zuberogoitia eta Eneko Bidegain doktoreen eskutik. 800.000 euskal hiztunak hedabideen bidez ikusgarri bihurtzeko erronkaz arituko dira, eta tokiko hedabideen sare trinkoa testuinguru eta informazioa kontsumitzeko ohitura berrietara egokitzeko premiaz.

Hamaiketakoaren ondoren, teknologiaren ikuspegitik helduko diote gaiari CodeSyntax enpresako Gari Araolazak eta Luistxo Fernandezek. IKTen garapenak erronka handiak suposatzen ditu hedabideentzat, eta CodeSyntaxekoak erronka horiek, eta aukerak ere, identifikatzen saiatuko dira.

Ondoren, jardunaldien atal praktikoa hasiko da, han-hemengo esperientziak erakutsiz. Hasteko, Belgikatik etorriko den Bart Bijnens-ek Het Belang von Limburg egunkari lokalaren berri emango digu. Bere eskualdean liderra den tokiko egunkariak 100.000 ale saltzen ditu egunero, ia hiru laurden harpidetza bidez. Duela hilabete batzuk, egitasmo hiperlokalari ekin diote, irakurleak ere egunkariaren parte bihurtuz.

Baina etxeko medioetatik ere badugu zer ikasia: hala, Eñaut Agirrek Hernaniko Kronikaren eredua azalduko digu. Hernanikoa egunero-egunero argitaratzen den euskarazko berripaper bakarra da, izan astelehen zein igande, eta 15.000 irakurletik gora ditu IKERTALDEK egindako azterketaren arabera.

Bidasoaldetik berriz, Agus Hernanek Pausumedia eta Antxeta Irratiaren ikuspuntua ekarriko digu. Irratigintzan ere gorabehera handiak gertatzen ari dira, martxan dagoen lizentzien banaketa tarteko, eta horren eraginaz mintzatuko zaigu Agus.

Burua ideiaz beteta, bazkaltzera joango gara ondoren, jardunaldien atal aktiboari ekiteko. Kafe orduan, parte hartzaileek goizean irten diren inguruko ideiei buruz eztabaidatzeko tartea izango dute, eta kezka, desadostasun eta lehentasunak non dauden identifikatzeko.

Puntu bero horien inguruan nota hartuta, mahai-ingurua egingo dugu jarraian, hedabideen sektoreko aritu eta adituekin. Inazio Arregi (TOKIKOM), Xabier Letona (ARGIA), Iban Arregi (BERRIA taldea) eta Nerea Azurmendi (DIARIO VASCO) gonbidatu ditugu, euskal hedabideen inguruan duten ikuspegia azaldu eta bazkalosteko mahaietatik ateratzen diren kezken inguruan hitz egiteko. Testuinguru horretan geratzen den kezka nagusiak uztailean zehar lasaiago lantzeko aukera ere egongo da, TOKIKOMek eta TOPAGUNEAk egingo dituen tailer monografikoetan.

Jardunaldiok presentzia zabala izango dute sarean. Sare sozialetan #tokikom traola erabiliz jarraitu ahal izango dira, eta streaming bidez ikusteko aukera ere izango da, GOIENAri esker, Topagunearen webgunean zein jardunaldienean: http://tokikom.jardunaldiak.org

Mundu osokoek bezalaxe, Tokiko hedabideak ere sendo ari dira aldaketa garaiari aurre egiten: hasteko eta behin, TOKIKOM sortu zuten 2009an, marka bateratu gisa. 2012an, berriz, marka hori edukiz hornitu eta azpisektorearen ordezkari bilakatzen ari den TOKIKOM enpresa sortzea erabaki dute, tokiko hedabideen esparru komunak, solaskidetza bateratua eta integrazio bideak kudeatzeko.

TOKIKOMen jardueraren estrategia nagusiak finkatzeko unea heldu da, eta horixe da hain zuzen jardunaldi hauetan elkarlanean landuko dena. Helburu nagusia, galdera orokor bezain garrantitsuari erantzutea: zer egitura komunikatibo behar dugu euskaldunok? Nola erantzun ahal diogu horri tokiko hedabideetatik? Jardunaldia TOPAGUNEAk eta TOKIKOMek antolatu dugu, Eusko Jaurlaritzaren, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Mondragon Unibertsitatearen laguntzaz.

Galdera horri erantzuteko, gogoeta teoriko-praktikoa egingo dugu ekainaren 15ean, ostirala, Arrasateko Garaia Berrikuntza Gunean. Adituek iradokitzen dizkiguten zertzelada teorikoak, han eta hemengo hedabideen esperientzia praktikoak eta bertan bultzatutako ideia jasa uztartuz, euskarazko tokiko hedabideen etorkizuneko estrategiarako gakoak adosten saiatuko gara. Euskal komunitateak soziolinguistika ikuspegitik nolako hedabideak behar dituen hausnartzeaz gain, behar hauetara egokitzeko medioek egokitu beharreko aspektuetan sakonduko da maila handiko adituen eskutik. Besteak beste, lagun hauek izango ditugu gonbidatu:

• Nekane Goikoetxea (HUHEZI, SORGUNEAk ikertegia), SORGUNEAK ikertegia eta Topagunearen arteko elkarlanaren haritik, hedabideen funtzio funtzio eta helbutu soziolinguistikoetaz arituko da Nekane, hedabideen ?euskararen normalizazioan laguntzeko? helburu orokorraren esannahian eta inplikazioetan sakonduz.
• Aitor Zuberogoitiak eta Eneko Bidegainek (HUHEZI) hedabideen munduan sumatzen diren joera nagusiak hartuko dituzte hizpide eta, batez ere, joera horiek zer abantaila eta desabantaila ekar dezaketen tokiko hedabideon esparrura.
• Luistxo Fernandezek eta Gari Araolazak (CodeSyntax) ikuspegi teknologikoa txertatuko dute jardunaldian, IKTek tokiko hedabideei aurkezten dizkieten aukerak eta erronkak aztertuz.
• Belgikatik, Bart Bijnens-ek Belgikako Het Belang Van Limburg tokiko egunkari arrakastatsuaren online eta offline esperientziaren berri emango digu.

Adituen ekarpenak entzunda, parte hartzaileek ere izango dute haien ideiak, gogoetak eta kezkak azaltzeko aukera. Jardunaldiaren helburu nagusia euskaldunon komunitateak behar duen esparru komunikatibo berria diseinatzeko gakoak aurkitzea da, eta horretarako, funtsezkoa da dagoeneko esparru horretan lanean ari direnen ekarpenak biltzea.

Esan bezala, jardunaldia ekainaren 15ean izango da Arrasateko Garaia Berrikuntza Gunean, eta matrikula zabalik dago jadanik. Izena emateko zein egitarauaren azken xehetasunen berri http://jardunaldiak.tokikom.com

Herri ekimeneko euskal hedabideek duela hilabete pasatxo aurkeztu zuten sektorearen diagnostikoa eta erronka komunak biltzen dituen dokumentua, eta gaur Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburu Blanca Urgell-ekin eta Hizkuntz Politikako sailburuorde Lurdes Auzmendirekin izan dira.

Sektorearen izenean Argia-ko zuzendari Xabier Letona, Berria Taldeko hedabideen arduradun Iban Arregi eta Tokikom-eko lehendakari Mikel Irizar izan dira, eta Jaurlaritzari hausnarketa mahai bateratua osatzeko eskatu diote, eta besteak beste honoko eskaera zehatzak ere jarri dizkiote mahaiaren gainean: diru laguntza politika aldatu eta hitzarmen eredua ezar dezala, sektorean inbertsioak eta garapena susta ditzala eta publizitate instituzionalaren banaketan hizkuntz irizpideak pisu handiagoa izan dezala.